Στη σύγχρονη εποχή με την ταχύτατη διάδοση πληροφοριών και τη συνεχή λήψη ερεθισμάτων από το εξωτερικό περιβάλλον, είναι επόμενο οι άνθρωποι να δυσκολεύονται να βρουν χρόνο για τον εαυτό τους, να επικεντρωθούν στις πραγματικές ανάγκες τους και να προσπαθήσουν μεθοδικά να τις καλύψουν.
Οι ρυθμοί της καθημερινότητας και οι ολοένα αυξανόμενες ανάγκες – σημαντικές και μη – που δημιουργεί ο σύγχρονος τρόπος ζωής, τείνουν να δημιουργούν μια νοητική καταιγίδα μέσα στην οποία οι άνθρωποι αδυνατούν να παραμείνουν συνδεδεμένοι με τον πυρήνα τους. Αυτό συμβαίνει γιατί οι ανάγκες που δεν καλύπτονται και παραμένουν σε εκκρεμότητα, διογκώνονται και εν τέλει τρομάζουν. Αυτή η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σταδιακά σε απογοήτευση, δημιουργώντας την αίσθηση του ανέφικτου. Κατά συνέπεια, όσο η κατάσταση παραμένει ίδια χωρίς να αλλάζει κάτι, η ψυχοκοινωνική πίεση αυξάνεται και ο άνθρωπος νιώθει μέσα σε αυτό το περιβάλλον να συρρικνώνεται.
Από τη στιγμή που το παραπάνω πρόβλημα είναι ορατό και γίνεται βίωμα καθημερινά για πολλούς ανθρώπους, καλό θα ήταν να επικεντρωθούμε και σε μία από τις λύσεις του. Δηλαδή, με ποιο τρόπο μπορούμε να καταργήσουμε την υπάρχουσα κατάσταση και να δημιουργήσουμε μία νέα, καλύτερη στη θέση της. Άρα το ερώτημα που προκύπτει αβίαστα σε αυτό το σημείο είναι το εξής: τι μπορώ να κάνω για να βάλω τάξη στο χάος;
Υπάρχει ένα απλό και σημαντικό εργαλείο, μια τεχνική, η οποία μπορεί να βοηθήσει στην ταξινόμηση και στην ιεράρχηση των αναγκών. Μέσω αυτής της τεχνικής δημιουργείται η αίσθηση της ασφάλειας, οι άνθρωποι νιώθουν ότι έχουν τον έλεγχο της ζωής τους και μπορούν με ισορροπία, σταθερότητα και ηρεμία να πετύχουν τους στόχους τους.
Υπάρχουν 4 διαβαθμίσεις, 4 κατηγορίες στις οποίες μπορούν να χωριστούν οι ανάγκες ή οι στόχοι. Τα κριτήρια γι’ αυτό το διαχωρισμό είναι η σημασία και ο χρόνος. Δηλαδή, πόσο σημαντικό και πόσο επείγον είναι αυτό που θέλω να κάνω;
Υλοποίηση
Παίρνουμε ένα χαρτί και με ένα σταυρό το χωρίζουμε σε 4 περιοχές, σε 4 ισομεγέθη κουτάκια. Σε κάθε κουτάκι δίνουμε έναν τίτλο, ξεκινώντας από αυτό που βρίσκεται πάνω αριστερά. Οι τίτλοι που θα δώσουμε κατά σειρά είναι οι εξής: α) Σημαντικό και Επείγον, β) Επείγον αλλά όχι Σημαντικό, γ) Σημαντικό αλλά όχι Επείγον, δ) ούτε Σημαντικό ούτε Επείγον. Να σημειώσω ότι ενώ οι κατηγορίες (α) και (δ) είναι πάντα η πρώτη και η τελευταία αντίστοιχα, οι ενδιάμεσες κατηγορίες μπορούν να αλλάξουν σειρά μεταξύ τους. Αυτό εξαρτάται από την αντίληψη του κάθε ανθρώπου και τον τρόπο που του αρέσει να λειτουργεί. Συνήθως, όμως, η σειρά είναι όπως την έγραψα, γιατί το κριτήριο του χρόνου είναι πιο άμεσο και απαιτεί εγρήγορση και έγκαιρη κινητοποίηση.
Το επόμενο βήμα είναι να επιλέξουμε μία προσωπική ανάγκη ή ένα στόχο και να αναρωτηθούμε κατά πόσο είναι σημαντικό και επείγον. Δηλαδή, πόση βαρύτητα έχει για εμάς και πόσο γρήγορα χρειάζεται να γίνει. Σε περίπτωση που δυσκολευόμαστε να καταλάβουμε το βαθμό της σημασίας και του επείγοντος ενός στόχου, μπορούμε να σκεφτούμε το ενδεχόμενο της μη-υλοποίησής του και τι συνέπειες θα έχει για εμάς. Αυτή η σκέψη είναι πολύ χρήσιμη και θα βοηθήσει στο ξεκαθάρισμα που επιχειρούμε να κάνουμε.
Σε αυτό το σημείο, θα αναφέρω μερικά παραδείγματα για να γίνουν τα παραπάνω ακόμα πιο κατανοητά.
Σημαντικό και Επείγον
Βρέθηκε μια πέτρα στη χοληδόχο κύστη και πρέπει να κάνω άμεσα χειρουργική επέμβαση ή να ξεκινήσω κάποια θεραπεία.
Επείγον αλλά όχι Σημαντικό
Λήγει αύριο ο λογαριασμός του ρεύματος, αλλά αν δεν τον πληρώσω δεν θα κοπεί αμέσως.
Σημαντικό αλλά όχι Επείγον
Θέλω να παρακολουθήσω ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα για να βελτιωθώ κι άλλο στο επαγγελματικό μου αντικείμενο, αλλά μπορώ να περιμένω να το κάνω από του χρόνου, αφού τώρα είμαι ικαναποιημένος/η με την υπάρχουσα εργασία μου.
Ούτε Σημαντικό ούτε Επείγον
Πέταξα μερικά ρούχα που είχαν φθαρεί από τη χρήση και θέλω να πάρω άλλα στη θέση τους. Η ντουλάπα μου όμως έχει ακόμα αρκετά ρούχα σε καλή κατάσταση. Οπότε δεν χρειάζεται να πάω άμεσα για ψώνια και θα το κάνω όποτε βρω χρόνο.
Αφού ακολουθήσουμε τη διαδικασία που περιέγραψα για όλες τις ανάγκες ή τους στόχους, έχουμε έναν ολοκληρωμένο πίνακα στον οποίο μπορούμε να βασιστούμε για να κάνουμε έναν ομαλό και καλά υπολογισμένο προγραμματισμό. Ξεκινάμε από την πρώτη κατηγορία – αφού οι άλλες μπορούν να περιμένουν – και κάθε φορά που καλύπτουμε μια ανάγκη, τη σβήνουμε και προχωράμε στην επόμενη. Όταν αδειάσει η πρώτη κατηγορία, τότε προχωράμε στην επόμενη, κ.ο.κ.
Τέλος, θα ήθελα να επισημάνω ότι η ταξινόμηση και η ιεράρχηση των αναγκών είναι μια απολύτως προσωπική υπόθεση. Δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι την ίδια αντίληψη, ούτε τις ίδιες ανάγκες. Το τι είναι σημαντικό και τι είναι επείγον για μένα το γνωρίζω μόνο εγώ και βάσει αυτής της υποκειμενικής οπτικής κατηγοριοποιώ τις ανάγκες μου.
Το περιεχόμενο του συγκεκριμένου άρθρου και γενικά οποιουδήποτε υλικού σε αυτή την ιστοσελίδα δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή, ούτε υποκαθιστά την επαγγελματική ιατρική γνώση ή θεραπεία.